Grauwe erwt

Grauwe erwt

from 2.45
Gewicht:
Quantity:
Voeg toe
 

Omschrijving

 

Neem ze in je hand. Die Grauwe erwtjes. En je zal zien. Ze zijn alles behalve grauw. Tuurlijk, ze hebben rimpels en kreuken. Maar hun kleur is warm en roodbruin. Met een bijna gouden glans. En op de navel hebben ze een gezellige zwarte stip. Niks van grauwheid te bekennen. Het schilletje van de Grauwe erwten is net een tikkeltje dunner dan die van kapucijners. Maar onder dat schilletje wacht je een heerlijk zacht binnenste. Waar je tanden in verzinken. Met een zoete smaak.

De bonen bevatten per 100 g ongeveer:

  • 20 g eiwit
  • 43 g koolhydraten
  • 20 g voedingsvezels
  • 2 g vet
  • Ze zijn rijk aan vitamine C, aan ijzer, en aan calcium
  • Energetische waarde: 1.286 kJ (305 kcal)

Bereiden:

  • Weken: 8 uur
  • Koken: 40-60 minuten

Bewaren:

  • Op een droge, donkere plek tot een jaar houdbaar

Suggesties voor gebruik:

  • Bij spek
  • Bij varkensvlees
  • Bij zoet
  • Bij zuur
  • Hollandse keuken

 

 

+ Meer informatie

De Grauwe erwt. Afkomstig uit onze noordelijke provincies. Vooral geliefd in de kop van Noord-Holland. In de volksmond veel door elkaar geklutst met kapucijners. Toch maar even de verschillen op een rij.

De Grauwe erwt heeft paarse bloemen, groene peulen en roodbruine zaden met een zwarte vlek op de navel. De alternatieve naam is rozijnerwt. De kapucijner heeft paarse bloemen, paarsblauwe peulen en de zaden zijn vaal, grauw en groenbruin. De alternatieve namen zijn Grijze erwt, akkererwt, Grauwe gans, velderwt, schokkererwt en Raasdonders.

Die benamingen zijn voor ons een mysterie. Want de kapucijner is uiteindelijk een stuk grauwer dan de Grauwe erwt. (Misschien tijd voor wat herbezinning op de nomenclatuur.) Maar goed. Nu dit uit de weg is kunnen we ons concentreren op de Grauwe erwt. Want daar is een hoop over te vertellen.

Het Pisum savitum geslacht

Grauwe erwten behoren tot het Pisum savitum geslacht. Het geslacht van de erwtjes. Het is een familie met twee kanten. De chique tak heeft ronde, gladde zaden. Zoals de doperwt, suikererwt, Groene en Gele erwt. En dan heb je de boerse tak. Ze zien er verkreukeld uit. Zoals de Grauwe erwt en kapucijner.

De Grauwe erwt in jouw hart

Neem ze in je hand. Die Grauwe erwtjes. En je zal zien. Ze zijn alles behalve grauw. Tuurlijk, ze hebben rimpels en kreuken. Maar hun kleur is warm en roodbruin. Met een bijna gouden glans. En op de navel hebben ze een gezellige zwarte stip. Niks van grauwheid te bekennen. Het schilletje van de Grauwe erwten is net een tikkeltje dunner dan die van kapucijners. Maar onder dat schilletje wacht je een heerlijk zacht binnenste. Waar je tanden in verzinken. Met een zoete smaak.

De Grauwe erwt in jouw keuken

De Grauwe erwtjes heten ook rozijnerwt. Die naam is nauw verbonden met West-Friesland. Zo heet de kop van Noord-Holland boven Alkmaar. Daar figureerden vroeger de Grauwe erwten met rozijnen, bruine suiker en boter in het bruiloftsmaal. Wat goed is voor de bruid, is goed voor jou. Dus trouwerij of niet, waag je aan dit maal. Vooraf groentesoep met kluif. Dan het hoofdgerecht met Grauwe erwten. De maaltijd afsluiten met bessensap en pudding. Hierna zijn al je gasten geheid gevloerd. Is dit niet helemaal je ding. Neem dan uitsluitend de traditionele drankpiramide over van het bruiloftsfeest. Vier een beetje feest met jonge en oude jenever, kruidenbitter, citroenbrandewijn, bessenwijn en boerenjongens. En gebruik daarna je Grauwe erwten stiekem in een exotisch maal met oosterse gehaktballetjes.

(Wij vertellen het niet door.)

Rariteit: Westfries bruiloftsmaal

Toch nog even over dat Westfriese bruiloftsmaal. Niet alleen dat maal was een uitputtingsslag, maar ook de viering zelf. Zodra een ouderwetse winter het Markermeer dicht had gevroren, konden er bruiloften op het ijs plaatsvinden. Tegen de tijd, dat de bruidsstoet naderde, werd er ruimte gemaakt op het ijs. De toeschouwers moesten achteruit zodat men de tafels voor het bruiloftsmaal kon plaatsen en de ‘vloer’ moest goed geveegd zodat er gedanst kon worden. Want muziek ontbrak niet.

Soms was er één bruidegom en bruid, een andere keer waren het verscheidene paren die aan het hoofd van de stoet gingen. De bruid was in vol ornaat, ze droeg een historisch rijglijf met zeven geborduurde rozen. De bruidegom was in het zwart en om de hals droeg hij een ‘dassie’ met zilveren akertjes. En al de meisjes in de stoet droegen bauwen in de weelderigste kleuren en witte boezels die onberispelijk geplooid waren. En het was koud. Heel koud. Gelukkig zorgden de Grauwe erwten (en de drank) voor de broodnodige warmte.

Herkomst en verspreidingsgebied

Net als de linze en kikkererwt moesten ook de erwten tussen 9000—8000 v. Chr. er aan geloven. Cultivatie. Dit gebeurde in de Vruchtbare Sikkel, een gebied in het Midden Oosten.

Erwten kunnen bijna elk klimaat aan. In de volgende eeuwen verspreidde het erwtengeslacht zich daarom in een groot gebied. Rond 4000 v. Chr. verschenen ze op het toneel in West-Europa. Ze gingen verder naar het noorden, naar de Kaukasus en Oost-Europa. En naar het oosten waar ze rond 2000 v. Chr. India en China bereikten.

Erwten groeien tegenwoordig overal in de wereld. Maar vooral Noord-Europeanen omarmden het erwtengeslacht als belangrijk onderdeel van hun keuken en cultuur. Onze Grauwe erwten komen uit Noord-Holland.